De supergroepen van Nederland

Is het dan nooit genoeg? Sommige muzikanten weten hun muzikale honger niet met één band te stillen. De oplossing? Een soort lopend bandbuffet waarbij artiesten er niet één, maar twee of soms zelfs meer bands op nahouden.

The Last Shadow Puppets, een project tussen boezemvrienden Alex Turner en Miles Kane, stond dit jaar al in Paradiso en op Lowlands. Vorig jaar bood dat festival podium aan FFS, een tandem tussen Franz Ferdinand en Sparks. Op Best Kept Secret was in TWO een plekje weggelegd voor Minor Victories, een project met leden van headliner Editors, Slowdive en Mogwai. Moderat, een combinatie van Apparat en Modeselektor, bevestigde met het dit jaar verschenen ‘III’ zijn status als een van de hipste elektronische acts ter wereld.

Ook aan de andere kant van de Atlantische Oceaan weet men wel raadt met verveelde bandleden. De supergroepen in de VS zijn – zoals het dat land betaamt – groot, groter, grootst. Queens of the Stone Age leverde door de jaren heen al mankrachten aan Them Crooked Vultures (met Dave Grohl en John Paul Jones), Eagles of Death Metal, Mini Mansions, The Raconteurs, The Dead Weather (met Jack White en The Kills’ Alison Mosshart) en Gone Is Gone (met leden van Mastodon en At The Drive-In). Met Temple Dog werd dit jaar ook de supergroep van Pearl Jam en Soundgarden, mét frontmannen Eddie Vedder en Chris Cornell in de gelederen, gereanimeerd.

Ook in EKKO hebben we het afgelopen jaar een paar van die muzikale supergroepen over de vloer gehad. Ultimate Painting (met leden van Beak>, Veronica Falls en Mazes) stond in maart van dit jaar nog hier. Een half jaartje eerder was TaxiWars op bezoek, de jazzformatie van dEUS-frontman Tom Barman, die met Magnus nóg een zijproject heeft lopen.

Op Le Guess Who?, dat in november gedeeltelijk plaatsvindt in EKKO, staat een project dat al helemaal bijzonder is. Net als frontman Thom Yorke, die solomateriaal maakte én met Red Hot Chili Peppers-bassist Flea in Atoms For Peace zit, blijft gitarist Jonny Greenwood namelijk niet altijd trouw aan Radiohead. Hij maakte de afgelopen jaren soundtracks voor onder meer Inherent Vice en Norwegian Wood én werkte onder de naam Junun samen met de Israëlische componist Shye Ben Tzur en de muzikanten van de Rajasthan Express. Junun is in november de afsluiter op Le Guess Who?.


Goed, genoeg te zien op Nederlandse bodem dus. Maar we zeggen net toch dat uit diezelfde bodem óók zulke projecten verrezen zijn? Klopt, óók in Nederland bestaan genoeg projecten die je met recht een supergroep mag noemen, los van de muzikale reïncarnaties als St. Tropez (ex-Go Back To The Zoo) en Canshaker Pi (ex-Palio Superspeed Donkey). Dat cliché over de som der delen, dat is immers alleen maar een cliché omdat het gewoon waar is.

Black Oak (28 september in EKKO)
Een van de projecten die dat bewijst is Black Oak. De samenwerking tussen Thijs Kuijken van I Am Oak en Geert van der Velde van The Black Atlantic – hebben we die naam ook meteen verklaard – heeft al een eerste plaat opgeleverd (Equinox). Het is echter niet de eerste release van het duo, dat in februari 2014 al een split-EP uitbracht. Voor die 10” schreven de heren al samen aan tracks en dat smaakte duidelijk naar meer. Black Oak, dat eerder dit jaar al op het Utrechtse festival de Beschaving stond, is een combinatie van de folk van I Am Oak en de grandeur van The Black Atlantic.

De Kift & Rats On Rafts (22 oktober in EKKO)
Nog zo’n samenwerking die al een tijdje borrelt is de tandem tussen de Rotterdamse post-punkers van Rats on Rafts en fanfare-punkformatie De Kift uit het altijd mooie Koog aan de Zaan. De bands houden er al sinds 2013 een samenwerking op na die op papier niet lijkt te sporen, maar die loopt als een sneltrein. De gemene deler? Een liefde voor energieke en rauwe muziek. Franz Ferdinands Paul Thompson noemde het ‘the best thing I’ve ever seen at a festival’. In oktober heeft de supergroep ook zijn eerste gezamenlijke album op zak, dat uitkomt via het Britse label Fire Records. De plaat werd volledig analoog opgenomen in het leegstaande poppodium De Kade in Zaandam.

HATY HATY (met Blaudzun, 15-18 september in EKKO) 
Johannes Sigmond heeft het er maar druk mee. Wie? Pardon, we bedoelen natuurlijk  Blaudzun, die inmiddels zo’n goede bekende van EKKO is dat we hem bij dezelfde naam noemen als zijn moeder. Deze week (15 tot en met 18 september) speelt de bebaarde én bebrilde zanger vier uitverkochte shows in EKKO om zijn nieuwe materiaal, waaronder recente singles ‘Jupiter’ en ‘Between A Kiss And A Sorry Goodbye’, voor het eerst te laten horen. Voordat Blaudzun begon te werken aan zijn vijfde studioalbum, bracht hij echter een plaat uit met de Nederlandse producer David Douglas. In maart van dit jaar verscheen onder de naam Haty Haty het album ‘High as the Sun’, waarmee het duo kort door het land tourde.

Tjing Tjing
Zij, Roos Rebergen, is bekend al zangeres van haar formatie Roosbeef en van haar project De Speeldoos met De Staat-frontman Torre Florim. Hij, Twentenaar André Manuel, maakte vooral furore als cabaretier, al behoort zijn inbreng op Typhoons ‘Zandloper’ inmiddels tot het canon der Nederlandstalige popmuziek. Leuk hoor, dat ze allebei iets kunnen, maar we hadden het hier toch over supergroepen? Klopt helemaal, maar ook in dit artikel zijn Rebergen en Manuel helemaal op hun plaats. Samen vormen ze namelijk Tjing Tjing, waarmee ze gezamenlijk geschreven werk uitvoeren, maar ook de klassiekers uit hun afzonderlijke oeuvres niet schuwen. 

New Wave
Wat gebeurt er als je een groep van zo’n twintig jonge Nederlandse rappers tien dagen lang naar een appartementencomplex op Schiermonnikoog stuurt? Goed, er zal best een lamp gesneuveld zijn en of alle andere gebeurtenissen voor publicatie geschikt zijn betwijfelen we ook, maar verder gebeurden er vooral goede dingen. Strak plan dus, van Top Notch-baas Kees de Koning, die in februari 2015 onder meer Ronnie Flex, Lil’ Kleine, Jonna Fraser, Bokoesam en Jack Chiraq op avontuur stuurde. Het resultaat volgde een paar maanden later met het album ‘New Wave’, dat aan de hand van megahit ‘Drank & Drugs’ uitgroeide tot een van de belangrijkste Nederlandse releases van het jaar. Op Noorderslag 2016 won New Wave de Nederlandse Popprijs, waarbij de jury oordeelde dat hun muziek een blik in de toekomst geeft ‘die zoals het hoort bij een culturele revolutie behalve veel lof ook veel weerstand oproept.’ Nog een voorbeeldje van die lof uit hetzelfde juryrapport? ‘Een historisch project dat de muziekwereld liet voelen dat alles anders kan.’

Dazzled Sticks
Ook een van Nederlands meest gewaardeerde rappers, Sticks, is sinds kort betrokken bij een bescheiden supergroep. Naar aanleiding van de begrafenis van een fan begon hij namelijk samen te werken met liedjessmid Tjeerd Bomhof, alias Dazzled Kid. Het gelegenheidsduo ontmoette elkaar wekelijks en bracht vorig jaar onder de naam Dazzled Sticks – die naam hoeven we niet uit te leggen toch? – een gezamenlijk debuutalbum uit, waar de spitsvondigheid vanaf spat. Soms levert het experiment nog verrassend catchy nummers op ook! 

Armand & De Kik
De gezelligste beatband en de hardnekkigste protestzanger van Nederland. Gaat dat goed? Nee, dat gaat geweldig! Dat bleek toen wijlen Armand in 2015 een album uitbracht met het Haagse De Kik. Op ‘Armand & De Kik’ verkende de supergroep dertien ruwe diamanten uit het omvangrijke Armand-oeuvre die volgens de zanger niet of nauwelijks de aandacht gekregen hadden die ze verdienden. Op het album staan bijvoorbeeld nummers met vroege teksten van Armand, geïnspireerd door de Britse Angry Young Men beweging en de Amerikaanse Beat Generation. Toeval bestaat niet: die laatste is óók een belangrijke inspiratiebron voor de Haagse retro-rockers. Kikkûh!

YEAR
Het piepjonge YEAR bevat leden uit zoveel bands als de naam van het collectief letters bevat. De band haalt zijn muzikale inspiratie bij The Velvet Underground, Deerhunter en Real Estate, maar zijn bandleden bij Jacco Gardner, Lola Kite, Eerie Wanda en Silent Runners. YEAR maakt opwindende oorwurmen die nog YEARen zullen nagalmen ergens tussen de trommelvliezen en het brein van hun luisteraars. Het echte Nederlandse landschap is vrij vlak, maar het muzikale Nederlandse landschap heeft er met deze supergroep een retespannend reliëfje bij.

Geschreven door Dirk Baart