Twee virtuozen in een analoog bubbelbad

T.Raumschmiere en Colin Benders

Op donderdag 4 februari is EKKO het strijdtoneel van een muzikale samenwerking tussen Colin Benders alias Kyteman, en de punk-elektro-Germaan Marco Haas, beter bekend als T.Raumschmiere. De term strijdtoneel mag je in dit geval vrij letterlijk nemen. Als de twee de degens kruisen is het resultaat ruig en baanbrekend. Ooit was ik getuige van hun eerste samenwerking. Vandaag haal ik samen met Haas herinneringen op aan dat moment.

Ik zag ze voor het eerst samenwerken tijdens de Studio Stekkerweek in 2013. De formule van die week: een handjevol artiesten die geprogrammeerd stonden op het Stekker in het Park festival (nu Studio Stekker festival) kwam naar Kytopia, toen nog aan de Zeedijk, om samen te jammen. De resultaten waren te zien op het festival. Onder de artiesten was Marco Haas. “Als ik terugdenk aan die week moet ik altijd lachen”, zegt Haas. Ik spreek hem via Skype, net nadat hij terug is van zijn nieuwjaarstournee. Als ik over die Studio Stekkerweek begin veert hij op uit zijn stoel. “Ik heb daar zoveel plezier gehad. Een week lang in de studio zitten, experimenteren met muziek. Machines verkrachten.”

colin en traumschmiere jammin-1-4

Persoonlijk moet ik ook altijd lachen als ik terugdenk aan Haas tijdens die week. Ik zie hem nog staan: met zijn knokige, ondergetatoeëerde lijf achter een verzameling synths en drumcomputers, met altijd tenminste één fles wodka binnen handbereik. Heftig transpirerend en headbangend leek hij nog het meest op een bouwvakker die een wegstuiterende drilboor onder controle probeert te krijgen.“Wat ik heb geleerd tijdens die week? Vooral om hard te feesten. Of misschien heb ik daarin vooral les gegeven”, lacht Haas. “En ook hoe je kan samenwerken met een hoop verschillende mensen, zonder dat je elkaar hoeft te kennen. Als je de juiste mensen uitnodigt kunnen er waanzinnige dingen gebeuren.”

En aan waanzinnige dingen waren er geen gebrek tijdens die studioweek. Vooral de eerste spontane samenwerking tussen Benders en Haas, waar artiesten als Tim Exile en Arts the Beatdoctor zich bij aansloten, herinner ik me als een moment waarbij de grenzen van dat wat ik mogelijk achtte met elektronische muziek ver opgerekt werden. Ze wisselden elkaar af op de drumcomputers en modulaire systemen, hadden toen net kennis gemaakt, maar werkten samen alsof ze elkaar al een leven lang kenden. Wat maakt Benders volgens Haas zo’n goede samenwerkingspartner?

“Hij is een genie. Een fucking genie, als je het mij vraagt. Ik heb een hoop mensen ontmoet die een intense band met muziek hebben, maar niet zoals Colin. Wat hem zo goed maakt is dat hij elke klank die hij voortbrengt voelt en doorleeft. Daar herken ik me in, en dat zorgt ervoor dat we zo goed samengaan. Ook al doen we alleen: ‘dzjdzjdzj!’ (Haas tuit zijn lippen en maakt een geluid dat lijkt op een kleuter die een machinegeweer nadoet), dan vieren we dat alsof het de laatste ‘dzjdzjdzj’ is die je ooit van ons zal horen.”

colin en traumschmiere jammin-1-3

Er is veel veranderd sinds die eerste studioweek. Studio Stekker is inmiddels een gevierd project dat komend jaar zijn vierde editie houdt, en tal van grootheden uit de elektronische muziekwereld te gast heeft gehad. Waar Benders tijdens die eerste studioweek slechts nog flirtte met elektronische muziek, maakte hij afgelopen zomer bekend er helemaal op over te stappen. Tijdens de laatste Studio Stekkerweek gaf hij een weergaloze modulaire performance voor een paar honderd man, die hij tijdens ADE nog eens dunnetjes over deed met vriend en collega Sjamsoedin. In andere woorden: Benders dompelt zich onder in het elektronische alsof de duivel hem op de hielen zit.

“Dat hij zo’n fan is van experimenteren helpt ook veel”, zegt Haas. “Hij is iemand die zomaar dingen inplugt, en kijkt wat er gebeurt. Dat is waar het allemaal om gaat. Dingen proberen zonder te weten wat eruit komt – en niet bang zijn om de boel te verneuken. Sommige mensen waar ik mee gewerkt heb zijn altijd bang om fouten te maken. Ze hebben een idee en willen dat uitwerken tot in de perfectie. Als dat niet lukt vinden ze het verschrikkelijk.”

colin en traumschmiere jammin-1-2

Haas bracht onlangs een album uit genaamd T.Raumschmiere. Voor deze plaat nam hij drie jaar lang sessies op met analoge machines, zonder dat hij zich ervan bewust was dat er ooit een album ging komen. Deze improvisatorische benadering, waarin geen ruimte is voor perfectionisme, is typerend voor de manier waarop hij werkt. “Vroeger kon ik weken lang sleutelen aan een fucking hi-hat. Op een gegeven moment had ik zoiets van: ‘ok, dit geluid zuigt. Ik ga iets nieuws proberen.’ Het heeft lang geduurd voordat ik dat leerde. Om los te laten. Het is allemaal niet zo belangrijk, snap je?”

Drie dagen voor het optreden zal Haas naar Utrecht afreizen om met Benders te oefenen voor zijn gig in EKKO. Samen treden ze een uur lang op met een experimentele live-set, waarna Haas zelf nog een uur solo speelt. Afgezien van dat hij er veel zin in heeft weet hij nog niet wat hem daar te wachten staat, of wat voor gear hij mee gaat nemen. “Ik ga ongeveer een week van tevoren bedenken wat ik meeneem naar Kytopia. Dat zal niet heel veel zijn, omdat er daar zoveel gave machines zijn. Ik ben altijd op zoek naar een nieuwe benadering. Als ik mijn eigen gear gebruik dan ga ik sneller doen wat ik al weet. Ik wil helemaal blanco beginnen. Het wordt pas echt leuk als je jezelf kan verrassen.”

Geschreven door Jelle Talsma
Foto’s door Paul van Dorsten